Pretoria-PEN bring hulde aan George Weideman

George Weideman

George Weideman

George Weideman is vanoggend om 03:30 in die ouderdom van 61 jaar in die Louis Leipoldt-hospitaal in Bellville oorlede. Weideman was die skrywer van sewe digbundels, twee romans, vier bundels kortverhale, sewe jeugboeke, asook verhoogdramas waarvan net een gepubliseer is en drie ongepubliseerde radiodramas.

Die skrywersorganisasie Pretoria-PEN het in sy reaksie op die afsterwe van George Weideman sy spyt en intense hartseer uitgespreek. “Sowel die Afrikanervolk as die Afrikaanse skrywersgemeenskap verloor in George ‘n talentvolle mens en sprankelende skrywer. Nie net was Weideman met sy digbundels en toneelstukke ‘n unieke stem in die Afrikaanse letterkunde nie, maar hy het veral met sy grootse pikareske roman Draaijakkals ‘n taamlik onlangse hoogtepunt in ons prosa gelewer,” het die president van Pretoria-PEN, dr. Dan Roodt, gesê.

Weideman was ‘n innemende en geesdriftige mens wat by almal geliefd was. Hy was boonop iemand wat hom in die Afrikaanse taal verkneukel het en tot vindingryke woordspel en gevatte uitdrukkings in staat was.

Onderliggend aan die meeste van sy werk is ‘n toon van ironie en spot. Draaijakkals kan met die klassieke werke van Cervantes of Laurence Sterne vergelyk word en sal iewers in die toekoms nog hoër deur ons kritici aangeslaan word as wat dit reeds is.

“George Weideman was ‘n stigterslid van Pretoria-PEN net enkele jare gelede. As skrywersgroepering wil ons ons medelye met George Weideman se naasbestaandes uitspreek en hulle verseker dat hulle verlies ook ons verlies is. Weideman verdien ons almal se hulde vir die groot mens en groot kunstenaar wat hy was,” het Roodt voortgegaan.

Spraakvryheid en ‘rassisme’, oor David Bullard

MEDIAVERKLARING DEUR DIE PRETORIA-PEN OP 14 APRIL 2006

(English translation underneath)

SPRAAKVRYHEID EN ‘RASSISME’

Ons, lede van die Pretoria-PEN, ’n vereniging van skrywers, joernaliste en uitgewers, wat insgelyks by die Internasionale PEN geaffilieer is, verwerp die afdanking van die gewilde Sunday Times-rubriekskrywer, David Bullard. Bullard is as rubriekskrywer ontslaan omdat hy ’n speelse, satiriese stuk oor ’n fiktiewe Suid-Afrikaanse verlede sonder Westerse invloed geskryf het. Dit is as “rassisties” beskou. Sederdien is hy onderwerp aan buitensporige openbare kritiek sowel as dreigemente om van haatspraak by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie aangekla te word.

Ongegronde beskuldigings van rassisme en haatspraak onderlê die nuwe aanslag op spraakvryheid in die huidige tydvak. Die toenemende aantal en intensiteit van sulke beskuldigings verteenwoordig ’n teken dat Suid-Afrika in ’n klimaat van Middeleeuse heksejagte teen skrywers en joernaliste verval wat verseg om by die stomme polities korrekte gemeenplase van ons meesters te hou. Daar word van hulle verlang om die vele probleme van ons samelewing, soos wetteloosheid, ekstreme geweld, korrupsie en vervallende infrastruktuur met slaggate in ons paaie en gereelde kragonderbrekings te ignorer of te sensureer.

Ons staatspresident het so pas verklaar dat “daar geen krisis in Zimbabwe heers nie”. Dit is bloot nog ’n manifestasie van die toenemend Orwelliaanse scenario on Suid-Afrika wat ons dwing om deel te neem aan die opmaak van ’n kammawerklikheid. Enige vorm van werklike kritiek of eerlikheid word as “rassisme” gestigmatiseer. Soos Alain Finkielkraut met skerp waarneming in 2005 opgemerk het, het die “hoë ideaal van die ‘oorlog teen rassisme’ geleidelik in ’n afskuwelik valse ideologie verander. En hierdie anti-rassisme sal vir die 21ste eeu wee swat kommunisme vir die 20ste was: ’n bron van geweld”.

Die Nobelpryswenner J.M. Coetzee is ook van rassisme beskuldig weens sy roman Disgrace waarin hy die wetteloosheid en verval in gesondheids- en ander stelsels beskryf wat Suid-Afrika tans kenmerk. In ons land veral, het die beskuldiging van rassisme semanties leeg geraak weens die holle herhaling daarvan. Dit behou egter die potensiaal om presies die teenoorgestelde uitwerking te hê deur etniese en rasseverskille te beklemtoon, asook om almal te intimideer wat by die produksie en verspreiding van die geskrewe woord betrokke is.

Die oordrewe woede en verontwaardiging waaraan David Bullard en ander skrywers blootgestel is omdat hulle hetsy satiriese, hetsy waaragtige beskrywings van ons sosiale agteruitgang gepubliseer het, verteenwoordig ’n kommerwekkende verval in onverdraagsaamheid, wat gevaarlik sou wees om te ignoreer.

Ons doen ’n beroep op die Sunday Times om Bullard óf weer aan te stel óf aan hom ’n substantiewe wetlike rede vir sy afdanking te verskaf. Ongegronde beskuldigings van rassisme behoort nooit grond vir afdanking te wees nie.

Dr. Dan Roodt
President, Pretoria PEN

Kontak: Dan Roodt president@pretoriapen.co.za

ENGLISH:

MEDIA RELEASE BY PRETORIA PEN ON 14 APRIL 2008

FREEDOM OF SPEECH AND ‘RACISM’

We, members of the Pretoria PEN, a society of writers, journalists and publishers, as well as affiliated members of International PEN, condemn the dismissal of the popular Sunday Times columnist, David Bullard. Bullard was fired as a columnist for writing a whimsical, satirical piece about a fictitious South African past without Western influence. This was considered to be “racist”. He has now been subjected to violent public criticism as well as threats of being charged with hate speech by the South African Human Rights Commission.

Unfounded accusations of racism and hate speech go to the core of the new assault on freedom of expression in our time. The increasing number and intensity of such accusations are a sign that South Africa is sliding into a climate of mediaeval witch hunts against authors and journalists who refuse to abide by the mindless politically correct platitudes demanded by their masters. They are required to gloss over, or to censor, the many problems afflicting our society, such as lawlessness, extreme violence, corruption and a declining infrastructure with potholes in our roads and regular power failures.

Our state president has just declared that “there is no crisis in Zimbabwe”. This is just another manifestation of the increasingly Orwellian scenario in South Africa that forces us to participate in the construction of a false and sanitised reality. Any form of real criticism or honesty is stigmatised as “racism”. As Alain Finkielkraut perceptively observed in 2005, “the lofty idea of ‘the war on racism’ was gradually turning into a hideously false ideology. And this anti-racism will be for the 21st century what communism was for the 20th century: a source of violence.”

Nobel Prize winner J.M. Coetzee too, has been accused of racism for writing his novel Disgrace, in which he depicts the lawlessness and decline in health and other services characterising South Africa today. In our country, especially, the accusation of racism has become semantically empty by rote repetition. However, it retains the potential for achieving precisely the opposite effect by emphasizing ethnic and racial divisions, as well as intimidating everyone engaged in the production and dissemination of the written word.

The exaggerated rage and indignation meted out to David Bullard and other writers for publishing either satirical or truthful accounts of our social decline, represents a worrying slide into intolerance, which we shall ignore at our peril.

We call upon the Sunday Times, either to reinstate Bullard, or to give him a substantive legal reason for his dismissal. Spurious accusations of racism should never be grounds for dismissal.

Dr. Dan Roodt
President, Pretoria PEN

Contact: Dan Roodt president@pretoriapen.co.za

Dan Roodt verkies as president van Pretoria-PEN

MEDIAVERKLARING DEUR DIE PRETORIA-PEN OP 18 NOVEMBER 2006

(English translation underneath)

DAN ROODT VERKIES AS PRETORIA PEN-PRESIDENT – Steve Hofmeyr ook lid

Die romanskrywer en essayis Dan Roodt is verkies tot die eerste president van die Pretoria-PEN, ‘n skrywersvereniging wat hoofsaaklik Afrikaanse skrywers verteenwoordig. Die ander voorgestelde president was die digter en letterkundige Fanie Olivier wat tans in Kwazulu-Natal woonagtig is.

Die Pretoria-PEN is reeds in 2004 gestig maar eers vanjaar in Berlyn tot die Internasionale PEN toegelaat nadat Nadine Gordimer, ‘n Nobelpryswenner, haar teenkanting teen die vereniging in ‘n brief uitgespreek het. Die brief is vroeër vanjaar in Die Burger gepubliseer tesame met reaksies van Roodt en ander literêre figure.

Sedert die vroeë negentigerjare toe die Afrikaanse Skrywersgilde doodgeloop het, was daar geen landwye skrywersvereniging wat in die belang van skrywers kon optree nie, behalwe die Bloemfonteinse skrywersvereniging wat hoofsaaklik in die Vrystaat bedrywig is.

‘n Veertigtal skrywers, vertalers en senior joernaliste het reeds by die Pretoria-PEN aangesluit, waaronder bekendes soos die taalkundige en biograaf Jaap Steyn, letterkundige Hennie van Coller (wat ook voorsitter van die Akademie is), George Weideman, John Miles, Leopold Scholtz, sanger en digter Steve Hofmeyr, P.J. Haasbroek, Izak de Villiers, Kirby van der Merwe, Margaret Bakkes en ander. Die volledige ledelys kan op die internet besigtig word by www.pretoriapen.co.za, tesame met die PEN-handves in Afrikaans.

Internasionaal verteenwoordig PEN meer as tienduisend skrywers, vertalers en senior joernaliste, waaronder Salman Rushdie wat president van die Amerikaanse PEN is, asook Nobelpryswenner Günter Grass wat een van die sprekers by die mees onlangse internasionale kongres in Berlyn was. Hierdie skrywers is in 144 PEN-sentra in 101 lande georganiseer, met twee in Suid-Afrika. Benewens die Pretoria-PEN, bestaan daar ook die Engelstalige South African PEN in die Moederstad met mnr. Tony Fleischer as president en waarvan Nadine Gordimer insgelyks lid is. Daar is ook sprake daarvan dat ‘n Zoeloe-PEN in Durban opgerig gaan word.

Die volgende Internasionale PEN-kongres sal gedurende Mei 2007 in Dakar, Senegal plaasvind.

PEN is verbind tot die bevordering van letterkunde, spraakvryheid en taalregte. “Hierdie beginsels pas ons soos ‘n handskoen,” het Roodt gesê, “veral gegewe die eenparty-dominante politieke stelsel van Suid-Afrika wat kwalik vir spraakvryheid bevorderlik is en die steeds erge taaldiskriminasie wat deur die owerheid beoefen word.”

In sy eerste brief as verkose president het Roodt die Romeinse digter Catullus oor die skoonheid van poësie aangehaal uit T.J. Haarhoff se Afrikaanse vertaling en die hoop uitgespreek dat soveel plaaslike skrywers as moontlik by die Pretoria-PEN sal aansluit. Belangstellendes kan per e-pos navraag doen by inlig@pretoriapen.co.za.

Roodt het so pas Aweregs, ‘n bundel politieke essays van meer as 500 bladsye, gepubliseer.

Kontakpersoon: Dan Roodt president@pretoriapen.co.za

ENGLISH:

MEDIA RELEASE BY PRETORIA PEN ON 18 NOVEMBER 2006

DAN ROODT ELECTED AS PRETORIA PEN PRESIDENT – Popular singer Steve Hofmeyr also a member

Novelist and essayist Dan Roodt has been elected as the first president of Pretoria PEN, a writers’ association that represents mainly Afrikaans authors. A rival nomination was that of poet and literary critic Fanie Olivier, currently residing in Kwazulu-Natal.

Pretoria PEN had already been formed in 2004 but was only admitted to International PEN this year in Berlin after Nadine Gordimer, a Nobel prizewinner, expressed her opposition to the centre in a letter. Earlier this year, her letter was published in Die Burger, an Afrikaans daily in Cape Town, together with reactions from Roodt and other literary figures.

Since the early nineties when the Afrikaans Writers Guild came to an end, there has been no country-wide writers’ organisation acting on behalf of authors, except the Bloemfontein Writers Association that is mainly active in the Free State province.

About forty authors, translators and senior journalists have already joined Pretoria PEN, among whom public figures such as linguist and biographer Jaap Steyn, literary critic Hennie van Coller (who is also chairman of the SA Academy for Science and Art), George Weideman, John Miles, Leopold Scholtz, singer and poet Steve Hofmeyr, P.J. Haasbroek, Izak de Villiers, Kirby van der Merwe, Margaret Bakkes and others. The full list of members may be seen on www.pretoriapen.co.za, together with the PEN Charter in Afrikaans.

Internationally PEN represents in excess of ten thousand authors, translators and senior journalists. Salman Rushdie is president of American PEN and Nobel prizewinner Günter Grass was one of the speakers at the most recent international congress in Berlin. These writers have been organised into 144 PEN centres in 101 countries, with two in South Africa. Apart from Pretoria PEN, there exists the English-language South African PEN in the Mother City (Cape Town) with Mr. Tony Fleischer as president en of which Nadine Gordimer is a member. There is also talk of a Zulu PEN to be founded in Durban.

The next congress of PEN International will take place in Dakar, Senegal in May 2007.

PEN is committed to the promotion of literature, freedom of expression and language rights. “These principles fit us like a glove,” said Roodt, “particularly given the one party-dominant political system in South Africa which is hardly conducive to freedom of speech, as well as the still serious language discrimination practised by the authorities.”

In his first letter as elected president Roodt quoted the Roman poet Catullus on the beauty of poetry from T.J. Haarhoff’s Afrikaans translation and expressed the hope that as many local authors as possible would join Pretoria PEN. Interested parties may send an e-mail to info@pretoriapen.co.za.

Roodt has just published Aweregs, a collection of political essays numbering more than 500 pages.

Contact: Dan Roodt president@pretoriapen.co.za

André P. Brink se stellings oor geweldsmisdaad

MEDIAVERKLARING UITGEREIK DEUR PRETORIA-PEN N.A.V. ANDRÉ P. BRINK SE UITSPRAAK OOR GEWELDSMISDAAD

(English translation to follow)

Die Pretoria-PEN wil André P. Brink gelukwens met die uitgesproke standpunt teen geweldsmisdaad wat hy in die Franse koerant Le Monde gepubliseer het. Ongebreidelde geweld is ‘n element wat elke Suid-Afrikaner (ook skrywers) raak en kan nie langer geduld word nie.

Ons het reeds die Skrywers-in- aanhoudingkomite e van Internasionale PEN in kennis gestel van die gevaar waarin skrywers, vertalers en oernaliste in Suid-Afrika verkeer, met spesifieke verwysing na die moorde op prof. Lisbé Smuts-Smith en mnr. Louw Rabie, broer van Jan Rabie, asook ‘n skryfster van Prins Albert wat ‘n tyd gelede verkrag is maar waarvan die naam nie bekendgemaak is nie.

PEN is die oudste internasionale skrywersorganisasie wat wêreldwyd ongeveer 15 000 skrywers, vertalers en senior joernaliste verteenwoordig.

André P. Brink is heeltemal korrek as hy die Suid-Afrikaanse regering van “manipulasie van statistieke” beskuldig. Elke Suid-Afrikaner ken vriende of familie wat reeds deur die misdadige moordbendes vermoor is. Vyftig mense sterf elke dag weens misdaad in Suid-Afrika, meer as wat in die Irak-oorlog omkom. Die anargie wat in ons land heers, druis in teen alle beskaafde norme.

Die Pretoria-PEN is dit ook eens met André P. Brink as hy sê: “Om in ons jong demokrasie stil te bly, is die beste manier om die tragiese einde van daardie demokrasie te veroorsaak.”

By gebrek aan ‘n doeltreffende parlementêre opposisie, rus daar ‘n sware
taak op die skouers van skrywers en intellektuele om demokratiese
waardes soos spraakvryheid en die reg op lewe van verval te red. Ons
doen daarom ‘n beroep op skrywers van alle tale in Suid-Afrika, maar
veral Afrikaanse skrywers wie se familie en uitgebreide familie op plase
tans onder die gruwelikste omstandighede denkbaar doodgemartel en
uitgemoor word, om saam te staan teen geweld.

Ons leef onder ‘n gevoellose regering wat André P. Brink tereg as
“monsters” tipeer. Lewensverlies skeel hulle minder as die prestige van
die 2010-Wêreldsokkerbek er, oorsese reise en die vele partytjies wat met
sibaritiese luister aangebied word.

Ons leef in ‘n tydvak van Neroniese dekadensie in Suid-Afrika. Volgens
die pers het een ANC-amptenaar R96000 op ‘n middagete in ‘n duur
restaurant uitgegee.

Deur die geskiedenis het skrywers en digters meer Stoïsyns reg en
geregtigheid, asook die waarde van ‘n menselewe, verdedig. Nou meer as
ooit het ons nodig dat skrywers in hul edel stryd teen wreedheid en
geweld behoort te verenig.

Dan Roodt
President, Pretoria-PEN
kopié aan Internasionale PEN, Londen

Spraakvryheid word in Suid-Afrika bedreig

MEDIA RELEASE BY PRETORIA AFRIKAANS PEN CENTRE ON 14 AUGUST 2006

(AFRIKAANS HIERONDER)

FREEDOM OF SPEECH UNDER THREAT IN SOUTH AFRICA

We, authors, journalists, publishers and members of the Pretoria Afrikaans PEN Centre wish to express our utmost alarm at legislation currently being drafted by the ANC government with the clear intent to control the press and other printed media. Books, too, will be affected by the amendment to the Film and Publications Act, a censorship body, that has hitherto excluded the news media.

Most opposition political parties, as well as the Freedom of Expression Institute and the Media Institute of South Africa have already expressed their dismay at the new legislation currently before the cabinet. Mrs. Helen Suzman, the liberal politician and veteran anti-apartheid campaigner, last week described the current measures as “devastating”. Mrs. Suzman has pointed out that “the apartheid government did not have general laws censoring the media except during states of emergency”.

If passed by the cabinet, the new legislation would therefore set South Africa back at least a hundred years as far as freedom of expression is concerned. We cannot allow this to happen.

We therefore call upon other PEN Centres worldwide to condemn the current attempt by the ANC government to control the written word in South Africa and for members to write letters to local South African embassies protesting against the planned erosion of our hard-won democratic freedom to write and to publish.

The practice by the South African Broadcasting Corporation and certain sycophantic pro-government newspapers, notably the Johannesburg daily “Beeld”, to keep blacklists of writers and commentators who are not allowed to voice their opinion or be quoted on radio or in the pages of such newspapers, must be seen as the precursor to the current legislation which will muzzle us all. We call upon the SABC, “Beeld” and others to stop this policy which is only befitting a banana republic and to allow free debate to continue on the many difficult issues facing our society, notably corruption, greed and the inordinate levels of criminal violence in South Africa.

In this respect, we are angered and saddened at the recent gang rape of a 70-year old Afrikaans historian and writer in the Cape village of Prince Albert, as reported in a Sunday newspaper. The woman, whose identity is being protected, was dragged out of bed at two o’clock in the morning and repeatedly raped by three youths who seem to prey on the elderly as they had previously assaulted a 93 year-old man in the same town.

How can one practise the writer’s craft in a society where censorship hangs over us like the sword of Damocles and senior female authors are raped by youth gangs?

Contact person: Dan Roodt, Acting Chairman, Pretoria PEN

cc. International PEN, South African PEN, Cape Town

MEDIAVRYSTELLING OP 14 AUGUSTUS 2006 DEUR PRETORIA-AFRIKAANSE PEN

SPRAAKVRYHEID WORD IN SUID-AFRIKA BEDREIG

Ons, skrywers, joernaliste, uitgewers en lede van die Pretoria-Afrikaanse PEN-sentrum wil hiermee ons uiterste kommer uitspreek oor huidige wetgewing wat deur die ANC-regering opgestel word met die duidelike bedoeling om die pers en ander gedrukte media te beheer. Boeke sal ook deur die wysiging van die Wet op beheer oor films en publikasies geraak word.

Die meeste opposisiepartye sowel as die Instituut vir Spraakvryheid en die Media-instituut van Suid-Afrika het reeds hul verbasing oor die nuwe wetgewing wat tans voor die kabinet dien, uitgespreek. Mev. Helen Suzman, die liberale politikus en veteraan anti-apartheidsaktivis, het die maatreëls verlede week as “verwoestend” beskryf. Mev. Suzman het aangetoon dat “die apartheidsregering nie oor algemene wette beskik het om die media te sensureer nie behalwe gedurende noodtoestande.”

Indien die kabinet die nuwe wetgewing goedkeur, sal dit Suid-Afrika dus ‘n honderd jaar terugsit sover dit spraakvryheid betref. Ons mag nie toelaat dat dit gebeur nie.

Daarom doen ons ‘n beroep op ander PEN-sentra wêreldwyd om die huidige poging deur die ANC-regering te verdoem om die geskrewe woord in Suid-Afrika te beheer en om briewe aan plaaslike Suid-Afrikaanse ambassades te skryf waarin hulle beswaar maak teen die beplande aftakeling van ons demokratiese vryheid om te skryf en te publiseer.

Die praktyk van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie en sekere sikofantiese pro-regeringskoerante, waaronder die Johannesburgse dagblad “Beeld”, om swartlyste van skrywers en meningsvormers aan te hou wat nie toegelaat word om hul mening uit te spreek of om oor die radio of in die blaaie van sulke koerante aangehaal te mag word nie, moet gesien word as die voorloper tot die huidige wetgewing wat ons almal gaan muilband. Ons doen ‘n beroep op die SAUK, “Beeld” en ander om hierdie beleid te staak wat by ‘n piesangrepubliek tuishoort en om vrye debat toe te laat oor die vele netelige kwessies wat ons in die gesig staar, waaronder korrupsie, gierigheid en die uitermate hoë vlakke van geweldsmisdaad in Suid-Afrika.

In dié verband voel ons tegelyk woedend en treurig oor die onlangse bendeverkragting van ‘n 70-jarige Afrikaanse geskiedskrywer in die Kaapse dorp Prins Albert, soos wat in ‘n Sondagkoerant berig is. Die vrou wie se identiteit tans beskerm word, is twee-uur in die oggend uit die bed gesleep, waarna sy herhaaldelik deur drie jeugdiges verkrag is. Die jeugdiges maak oënskynlik jag op bejaardes want hulle het voorheen ‘n 93-jarige man in dieselfde dorp aangerand.

Hoe kan ‘n mens die skryfkuns beoefen in ‘n samelewing waar sensuur soos die swaard van Damokles oor ons hang en waar senior skryfsters deur jeugbendes verkrag word?

Dan Roodt

Waarnemende voorsitter, Pretoria-PEN

Kopié aan Internasionale PEN, SA PEN, Kaapstad