Girona-manifes

Girona-manifes oor taalregte

PEN Internasionaal bring die wêreld se skrywers byeen.

Die vertaal- en taalregtekomitee van PEN Internasionaal het vyftien jaar gelede vir die eerste keer die Universele Verklaring van Taalregte in Barcelona bekend gemaak.

Dieselfde komitee het in Mei 2011 op ’n byeenkoms in Girona (’n stad in die noordooste van Katalonië, Spanje) ’n manifes opgestel van die tien vernaamste beginsels van die Universele Verklaring van Taalregte.

1. Taalverskeidenheid is ’n wêrelderfenis wat gewaardeer en beskerm moet word.

2. Respek vir alle tale en kulture is deurslaggewend om dialoog en vrede in die wêreld te skep en vol te hou.

3. Alle mense leer om te praat in die hart van ’n gemeenskap wat hulle lewe, taal, kultuur en identiteit skenk.

4. Verskillende tale en verskillende maniere van praat is nie net ’n kommunikasiekanaal nie; dit is ook die milieu waarin mense opgroei en kulture beslag kry.

5. Elke taalgemeenskap het die reg dat sy taal as amptelike taal in sy gebied gebruik word.

6. Skoolonderrig moet bydra tot die prestige van die taal wat die gemeenskap in die gebied praat.

7. Dit is wenslik dat burgers algemene kennis dra van verskeie tale, want dit dra by tot deernis en intellektuele oopheid, en lei tot ’n dieper kennis van jou eie taal.

8. Die vertaling van tekste, veral die groot werke van verskeie kulture, is ’n baie belangrike bousteen vir groter begrip en respek tussen mense.

9. Die media is by uitstek ’n luidspreker om taalverskeidenheid te laat gedy en om die aansien daarvan bekwaam en nougeset te verhoog.

10. Die reg om ’n mens se eie taal te gebruik en te beskerm, moet deur die Verenigde Nasies as ’n grondliggende mensereg erken word.

Vertaal- en taalregtekomitee van PEN Internasionaal
Girona, 13 Mei 2011

PEN AMAZIGH-PEN BASQUE-PEN CATALAN-PEN CROATIAN-PEN JAPAN-PEN LANGUEDOC-PEN PORTUGUESE-PEN QUEBECOIS-PEN SLOVAK-PEN SLOVENE-PEN SWISS-ITALIAN AND RETOROMANSH-PEN UYGHUR