Boerejode in die ABO

David Saks

David Saks

Die gemiddelde man op straat is waarskynlik nie bewus daarvan dat meer as 300 Jode aan Boerekant in die Anglo-Boereoorlog vir die vryheid van die Boererepublieke (Transvaal en die Vrystaat) geveg het nie. In hierdie verband het David Saks, navorser by die Joodse Raad van Afgevaardigdes, so pas sy nuwe boek, Boerejode – Jews in the Boer Armed Forces (1899-1902), by ‘n byeenkoms in die Sinagoge in Johannesburg vrygestel.

Volgens Saks volg hy, wat sy navorsing betref, in die voetspore van hoofrabbi (professor) Louis Rabinowitz, wat in die jare 1940 tot ’50 die rol van die Boerejode gedokumenteer het. Rabinowitz was veral beïndruk met die feit dat dr. DF Malan (eerste ministervan die Unie van SA, sedert 1948) die eerste staatshoof was wat erkennning aan die totstandkoming van die staat Israel gegee het. Hy was ook krities teen die Britse regering wat die daarstelling van die staat Israel tydens hulle bevrydingstryd teengestaan het.

Die Boeremagte se Longtom-kanonne is deur twee Joodse tegnici (Sam Leon en Leon Grunberg) nie net nagesien nie, maar was ook aan die hoof van twee werkswinkels vir die produksie van ammunisie. Die fabrieke was by Begbies Foundary en in die werkswinkels van die Nederlands/Zuid-Afrikaanse Spoorweë.

Sowat 300 Jode het aktief aan die oorlog meegedoen, wat – naas die Duitsers en Nederlanders – die derde grootste buitelandse komponent  in die Boeremagte verteenwoordig het.

Volgens Saks het die Boere wel uiteindelik teen die oormag van Engelse verloor, maar die oorlog bly vir die Boere se vryheidsideaal ‘n morele oorwinning. In die Boererepublieke was die verhouding tussen Boer en Jood warm en gesellig. Raakpunte is die rol van Israel in die Bybel en die Afrikaner se sin vir godsdiens.

Saks haal vir Jakkals Segall aan wat in 1943 verklaar het dat hy wat Saks is wel as immigrant hierheen gekom het, maar van oortuiging was dat hy sy man moet staan en as dit nodig sou wees, sy lewe vir die vryheidstrewe van die Boere moes gee. “Die outydse Afrikaners het geweet wat regverdigheid is. Hulle was die sout van die aarde.”

Naskrif

Die wedersydse samewerking tussen die SA Nasionale Intelligensiediens van generaal Hendrik van den Berg en die Mossad van Israel sal nog gedokumenteer moet word. Insgelyks is die nuwe SA beleid sedert 1994 uit en uit pro-Palestyns en anti-Joods. Daar moet ook opgeteken word dat beide apartheid en die Joodse Sionisme deur die VN as rassisties en ‘n sonde teen die mensdom gebrandmerk is.

– Christo Landman